فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ١١٥ - ٥ تشيع زاييده جنگ صفين

نقد نظريه ولهاوزن

در گذشته يادآور شديم كه پيشينه شيعه به عصر پيامبر برمى گردد، بنابراين، نيازى به نقد اين نظريه نيست، نكته اى كه بايد تذكر داد، اين است كه ابن نديم مى گويد: ياران على(عليه السلام) در جنگ جمل، چهار گروه بودند: ١. اصفيا، ٢. اوليا، ٣. شرطة الخميس، ٤. اصحاب، اتفاقاً بيشترين كسانى كه به اين نام ناميده شده اند، ياران رسول خدا بوده اند، مثلاً: ١. اصفياى امام على(عليه السلام) را سلمان فارسى، مقداد كندى، ابوذر غفارى، عمار ياسر، ابوعمرة، ابوسعيد خدرى، جابر بن عبدالله، براء بن عازب، تشكيل مى دادند، و آنان هرگز در روز جمل تشيع را نپذيرفتند، بلكه پيرانى بودند كه از جوانى دست بيعت به على(عليه السلام) داده بودند. آرى روز جمل، روز نمايان شدن تشيع در صحنه جنگ بود، كسانى كه پشت سر امام بودند و حاضر بودند جان بر كف در راه او جام شهادت بنوشند، شيعيان واقعى على(عليه السلام)بودند، هر چند همه لشكر او در خط تشيع نبودند و او را به عنوان خليفه چهارم مى پذيرفتند.

اصولاً بايد دوران خلافت على را دوران گشايش براى شيعه و عصر كاهش فشارها تلقى كرد، چنان كه پس از شهادت آن حضرت دوران فشارها و سركوب ها و محدود شدن آزادى هاى آنان فرا رسيد.

٥. تشيع زاييده جنگ صفينبرخى از خاورشناسان، پيدايش شيعه را به جنگ صفين ارتباط داده اند، كه در قضيه تحكيم به دو گروه تقسيم شدند. گروهى تحكيم على(عليه السلام) را مطابق كتاب و سنت دانستند و شيعه او نام گرفتند و گروهى ديگر كه شورشيان بودند و